Một số bài viết giới thiệu tác phẩm của Lê Duy Hảo
Một số bài viết giới thiệu tác phẩm của Lê Duy Hảo
Thứ ba, 16/06/2009 - 10:50:25 AM

  Những bài thơ chiến sĩ của người lính Lê Duy Hảo 
                                  Phạm Tiến Duật

      Cảm nhận đầu tiên của tôi: Đây là tập thơ của một chiến sĩ! ý nghĩa tốt đẹp của hai chữ “chiến sĩ” cho Lê Duy Hảo, là chính xác theo nghĩa đen. Bao năm trước, anh là chiến sĩ trên biên cương bảo vệ Tổ quốc. Nay anh là chiến sĩ trên mặt trận xây dựng kinh tế. Lê Duy Hảo còn là một chiến sĩ của văn hóa, văn nghệ, đem lời thơ, câu ca đến với bạn bè, đồng đội và bà con nơi biên cương xa xôi.

      Đọc thơ, nghe các bài ca của Lê Duy Hảo, tôi cứ ngỡ quê anh ở tỉnh Hà Giang. Nếu không phải người xứ ấy, sao nhịp tim anh lại đắm đuối đến nhường ấy:

Hà Giang ơi!

Mảnh đất tôi yêu

Dẫu năm tháng đã đi vào lịch sử

Chỉ còn đây những bông hoa tím đỏ

(Hoa tím cổng Trời)

Hà giang ơi, tôi yêu quí

Đến đây rồi chẳng ai muốn về xuôi

Núi đôi sừng sững lưng Trời

Mỏ Neo núi Cấm đời đời bên nhau

                          (Dòng sông ngày ấy)

       Nếu không phải quê Hà Giang, sao Lê Duy Hảo lại gắn chặt trái tim, khối óc với mảnh đất đầu nguồn Sông Lô kia:

Tự bao giờ vẫn cháy trong tim ta

Một tình yêu Hà Giang thiết tha

Vì Hà Giang ta chiến đấu

Vì Hà Giang ta dâng hiến

Vì Hà Giang sông Lô ơi, ta nợ Người.

Phải có lý do gì tha thiết lắm mới có thể nói đến nợ nần và dâng hiến như thế

      Xin nói ngay rằng Lê Duy Hảo sinh ra ở miền quê trung du. Anh là đồng hương Phú Thọ của tôi. Mẹ tôi quê ở Lâm Thao, quê anh ở Thanh Thủy, hai huyện kề nhau. 

Lê Duy Hảo đã tự bạch:

      “Nơi làng Đào nghèo khó quanh năm (bới đồi lật đất trưa hè tối đông)… khi đi làm mặt trời chưa mọc, khi về đến nhà mặt trời đã lặn từ lâu, những ngọn đèn leo lét đêm thâu cùng với tiếng giã gạo những lời ru con đến não lòng, bên cạnh nồi xôi sắn, rồi lại giã sắn bình bịch trong đêm, để có cái bánh sắn rắc muối vừng cho bữa ăn trưa ngoài đồng, hay lên rừng cắt sơn…”.

      Người nặng lòng với tuổi thơ của quê hương, cũng là người có những vần thơ tha thiết với bao ký ức

Cồn lên nỗi nhớ trưa hè

Tiếng cuốc khắc khoải, tiếng ve nao lòng

Thân gầy ngày tháng chờ mong

Ai thay tôi đỡ lưng còng mẹ đây?

Quê hương còn nghèo, nhưng trong lòng nhà thơ vẫn là nơi đẹp đẽ với bao kỷ niệm, dù có đi đâu chăng nữa cũng không dễ gì quên.

Lê Duy Hảo viết:

Giàn trầu lá rụng phân vân

Bao mùa xuân vẫn bước chân hải hồ

Làn môi cắn chỉ đắn đo

Đám trai làng vẫn hẹn hò trúc tre.

 

Hai chữ phân vân trong câu Giàn trầu lá rụng phân vân là hai chữ tinh tế. Phân vân là lưỡng lự, nên thế này hay thế kia. “Lá rụng phân vân” là đến cái lá trầu cũng băn khoăn không biết có rụng hay không nên rụng, và nếu rụng thì nên rụng về đâu. Câu thơ không nói đến duyên phận mà như có nói

II.

Trong một bài thơ đậm chất hồn quê, Lê Duy Hảo đã cho ta thấy cái tình trong thơ anh:

Quê nghèo mắm muối cà dưa

Bát canh rau sắn buổi trưa nắng hè

Dân làng sà sã sớm khuya

Bới đồi, lật đất trưa hè, tối đông

Với tôi, không biết những dòng thơ ấy là kể khổ hay kể sướng, mà tự dưng nuốt nước bọt, nhớ thức ăn quê nhà. Vâng, ngọn cây sắn ăn được nhưng phải là ngọn cây sắn Phú Thọ ăn mới ngon. Rau sắn ấy đem vò nhẹ, rồi muối dưa cho đến lúc trên mặt nước nổi lên đôi hạt bọt lăn tăn trắng là vớt lên, nấu canh chua với cá trê thì mọi đặc sản nơi phố phường đều không thể so sánh.

Cái nơi mà Lê Duy Hảo nói là “sà sã sớm khuya” và “bới đồi lật đất” ấy cũng là nơi có tình người đằm thắm và chân thực. Đất ấy là đất Đào Xá, đất ấy là đất Thanh Thủy, đất ấy là đất Phú Thọ. Chứ không phải Hà Giang - có thể coi là quê hương thứ hai của tác giả.

Tại sao lại gọi Hà Giang là quê hương thứ hai của anh? Hãy nghe Lê Duy Hảo gọi:

Núi Tiên Quản Bạ không xa

Cổng Trời ai đứng đợi đà ngàn năm

Tiên nữ xuống với trăng rằm

Hồn anh lính trẻ đỡ nằm phong sương

Mấy chữ “hồn anh bộ đội” trong thơ là đồng đội của Lê Duy Hảo, không phải một người, đã ngã xuống trong một cuộc chiến tranh biên giới, dẫu chớp nhoáng nhưng không ít khốc liệt. Khi ấy, Lê Duy Hảo là một sĩ quan trẻ tuổi. Bè bạn, đồng đội nằm lại nơi ấy làm cho Hảo không nỡ xa lìa và coi mảnh đất ấy là tình, là nghĩa, là nợ phải trả. Lê Duy Hảo viết tiếp:

Qua đây với tấm lòng thành

Một hòn đất nhỏ với cành hoa lê

“Hoa lê” đây được hiểu là những vần thơ tặng bạn. Còn “hòn đất nhỏ” là lối nói khiêm nhường về những đóng góp không nhỏ về của cải, vật chất cho vùng đất bên bờ sông Lô ấy. “Một hòn đất nhỏ” của Tổng Giám đốc Lê Duy Hảo có thể có giá trị là 40 tỷ đồng, là công trình phúc lợi xây Công viên Hà Phương mà công ty Sông Lô tặng địa phương. “Một hòn đất nhỏ” ở đây có thể có giá trị tới bảy mươi phần trăm tài sản của công ty dành cho phúc lợi xã hội nơi đồng đội của Lê Duy Hảo đã ngã xuống.

Đến với Hà Giang, mấy dặm đường

Về thăm công viên nước Hà Phương

Rực rỡ đèn hoa xua giá lạnh

Long lanh hồ nước rạng màn sương.

Bây giờ thì hình như công viên nước đầu tiên của miền núi phía Bắc ấy đã soi mây trời lộng lẫy Hà Giang, thỏa lòng bao người chiến sĩ gắn bó với biên cương của Tổ quốc. Cũng tại công viên nơi đã từng diễn ra lễ kỷ niệm 47 năm ngày thành lập Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Tại đây, Lê Duy Hảo có tặng đoàn Đại biểu Trung Quốc một bình hoa và đôi rồng đá. Thế là vết thương cũ đã lành. Đất cũ đã nở hoa và hai dân tộc cùng chung biên giới là hai con rồng thân thiết.:

Bình hoa sẽ nở vạn hoa

Đôi rồng quấn quýt như là Việt - Trung.

Với tôi, mong Lê Duy Hảo luôn có hai con rồng trong cuộc hành trình. Một con rồng của công ty kinh tế mang tên Dòng Sông. Và một con rồng của thơ ca mang tên Lòng Nhân ái.

III.

Tôi rất đồng ý với ý kiến của Đạo diễn Lê Chức, trong “Vài lời tâm giao” anh gửi cho Lê Duy Hảo:

Chúng ta đang cầm trên tay một cuốn sách mỏng và được ghi ở thể loại thơ. Xin đừng vội cảm nhận “thơ” ở đây cần phải được “quan chiêm” như những đòi hỏi ngặt nghèo niêm luật phong thái, nhịp điệu, hình ảnh như chúng ta vẫn được yêu cầu là như vậy.

 

Bởi trong thơ Lê Duy Hảo có điều gì đó đã vượt ra khỏi những khuôn mẫu của đời thường, của cái thật như cuộc sống vốn có, đặt nó lên trên cái cánh của rung cảm - dù là mong manh nhất - của nghệ thuật pha trộn vào đó một hương vị lãng mạn và hy vọng truyền cảm đến thêm với một nguời nữa thôi tố chất “thơ” đã xuất hiện.

Xin hãy coi đây là những xúc cảm của một người có một phần đời trải nghiệm muốn mượn vóc dáng của thơ ca để giãi bày lòng mình.

Khi Lê Duy Hảo viết: Làm văn hoá vô tư - Không vì tiền mới lạ thì ta hiểu hai ý đó như ngược nhau trong sự đồng thuận. Và đó chính là Lê Duy Hảo – Doanh nhân đã được vinh danh “Sao vàng Đất Việt”.

Trầm tư nhiều và cười với một nét cười, một giọng cười không hẳn đã là vui để sống tiếp để “làm giầu” cho tất cả, để làm “hạt cát lòng ta tuy bé nhỏ góp vào đời thành vạn đoá hoa”.

Với Lê Duy Hảo, doanh nhân giữa thương trường khắc nghiệt như chiến trường - có một chút lắng, im lặng không tiếng nổ - khoảng đó thật quí giá. Quý như ý niệm thơ của anh…

Không phải ngẫu nhiên mà hàng chục bài thơ của Lê Duy Hảo đã được một số nhạc sĩ đồng cảm, phổ nhạc. Nhiều ca khúc trong đó đã được dàn dựng và biểu diễn thành công. Dường như âm nhạc đã chắp cánh và giúp cho hồn thơ Lê Duy Hảo bay cao và bay xa hơn, vượt ra khỏi mảnh đất Hà Giang, địa đầu của Tổ quốc.

Cũng bởi những cảm nhận nêu trên, mà tôi cùng Nhà thơ Đặng Vương Hưng và Đạo diễn Lê Chức - những người đã có vinh dự đầu tiên được đọc bản thảo của Lê Duy Hảo - đã đánh giá cao “cái tình” trong thơ anh và thống nhất cùng nhau giới thiệu tập sách này.

Hà Nội, tháng 1-2007.

P.T.D 

(*)  Một trong những bài viết cuối cùng của nhà thơ Phạm Tiến Duật

      giới thiệu tập thơ “Hát hãi với Sông Lô” của tác giả Lê Duy Hảo.

 

 

 

Gửi email bài viết In bài viết

[Trở về ]

TIN ĐÃ ĐƯA:
  • Thưa cùng bạn đọc
  • Cứ đi sẽ tạo thành đường
  • Lê Duy Hảo: Đồng đội tôi những người lính là Doanh nhân
  • Nét chân dung
  • Hội hoa

  •  
     
         
     

    Những bông hoa bất tử

    Nhạc Cung Đình Trung Hoa

    Kỹ nghệ xoay mình

     
    Photo gallery
     
     
    Thương hiệu
     
     
     

     
    Tìm bản tin
     

    Tòa nhà 274 Phường Trần Phú - thị xã Hà Giang - Tỉnh Hà Giang - Việt Nam

    GPĐKKD số 041810
    Website đang xây dựng và thử nghiệm

    Tel: 02193866359| Pax: 02193866359 | Website: www.songlo.com  | E-mail: infosonglo@gmail.com


    Số người online: | Số người truy cập: